Her yemeğin arka planında bir kültür, her kavanozun içinde ise bir gelenek vardır. Fermente edilmiş sebzelerin, yıllar içinde sofraların ötesine taşarak kutlamaların, ritüellerin ve hatta festivallerin başrolüne yükselmesi, turşunun yalnızca bir garnitür değil; bir yaşam biçimi olduğunu kanıtlar nitelikte. Peki hiç düşündünüz mü: Ekşi tatlar için özel bir gün kutlanıyor olabilir mi?
14 Kasım: Dünya Turşular Günü
Her yıl 14 Kasım, dünyanın dört bir yanında “International Pickle Day”, yani Dünya Turşular Günü olarak kutlanıyor. İlk olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde başlatılan bu özel gün, zamanla Avrupa’dan Asya’ya, Orta Doğu’dan Afrika’ya kadar geniş bir alana yayılarak turşunun global yolculuğuna lezzetli bir selam gönderiyor.
New York’un Turşu Karnavalı
Dünya Turşular Günü’nün belki de en ikonik kutlaması, New York’un Lower East Side bölgesinde gerçekleşiyor. Kentin tarihi göçmen mahallelerinden biri olan bu bölgede, yüz yılı aşkın süredir kurulan turşucu dükkânları, festival günü sokaklara açılıyor. Ziyaretçilere farklı ülkelerin turşuları tattırılıyor, turşu yapımı atölyeleri düzenleniyor ve “turşu yeme yarışmaları” ile eğlence zirveye çıkıyor. Şeffaf kavanozlar, rengârenk standlar ve turşunun eşsiz kokusu şehre yayılıyor.
Asya’da Ekşi Ruhun Yansımaları
Japonya’da “Tsukemono” adı verilen geleneksel turşular için bazı tapınaklarda minik şenlikler düzenleniyor. Bu şenliklerde turşu yapım ustaları, asırlık tarifleri genç nesillere aktarırken; fermente edilmiş sebzelerin sağlık üzerindeki etkileri üzerine bilgilendirme seminerleri de veriliyor. Güney Kore’de ise “Kimjang”, yani kimchi yapma mevsimi, UNESCO tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras” olarak ilan edildi. Her yıl kasım ayında tüm mahalle birlikte kimchi hazırlayarak hem bir gelenek yaşatılıyor hem de birlikte üretmenin gücü kutlanıyor.
Orta Doğu’dan Anadolu’ya: Ekşiyle Bereket Arasında Bağ
Türkiye’de henüz resmi bir Dünya Turşular Günü kutlaması yapılmasa da, yerel panayırlarda ve gurme festivallerde turşu standları büyük ilgi görüyor. Özellikle Bursa, Ankara, Afyon ve Gaziantep gibi şehirlerde düzenlenen gastronomi etkinliklerinde, yerel üreticiler kavanozlarıyla sahne alıyor. Geleneksel tarifler, modern sunumlarla buluşuyor. Anadolu’nun birçok bölgesinde ise turşu kavanozu, sadece bir lezzet değil; bereketin, evliliğin ve dayanışmanın sembolü olarak yaşatılıyor.
Dijital Çağda Turşu: Sosyal Medya ve Ekşi Estetik
Dünya Turşular Günü, sadece fiziksel festivallerle sınırlı değil. Son yıllarda sosyal medya platformlarında #PickleDay etiketiyle binlerce içerik paylaşılıyor. Ekşi surat filtreleri, yaratıcı turşu tarifleri, turşu kokteylleri ve hatta turşu temalı moda çekimleriyle dijital dünyada da kutlamalar sürüyor. Özellikle Z kuşağı, turşunun eğlenceli ve “kendine has” karakterini sahiplenerek yeni bir kimlik kazandırıyor.
Ekşiyle Kutlanan Ortak Kültür
Turşu; tarih boyunca kıtaları, kültürleri ve kuşakları birleştiren eşsiz bir bağ kurdu. Bugünse, sadece sofralarda değil; festivallerde, ritüellerde ve dijital dünyada da varlığını sürdürüyor. Dünya Turşular Günü ise bu kültürel zenginliği hatırlamak, paylaşmak ve kutlamak için harika bir fırsat. Çünkü bazen en güçlü kutlamalar, bir kavanozun içindeki sade bir ekşilikle başlar.
